08 paź Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach – powrót do dzieciństwa w sercu miasta
Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach to miejsce, w którym dzieci i dorośli mogą przenieść się do świata dawnych gier, lalek, modeli i klocków. To największa tego typu placówka w Polsce, działająca nieprzerwanie od 1979 roku. Wystawy pokazują, jak zmieniały się zabawki, materiały i dziecięce marzenia na przestrzeni dziesięcioleci. W artykule znajdziesz historię muzeum, opis najciekawszych ekspozycji, informacje o biletach i praktyczne wskazówki dla odwiedzających.
Kiedy powstało Muzeum Zabawek i Zabawy?
Początki muzeum sięgają 1979 roku, kiedy w dawnym budynku stacji autobusowej w centrum Kielc otwarto pierwszą ekspozycję. Pomysł zrodził się w czasie obchodów Międzynarodowego Roku Dziecka. Szybko okazało się, że kolekcja zabawek – od glinianych figurek po zabawki PRL-u – cieszy się ogromnym zainteresowaniem. W 2006 roku muzeum przeniesiono do większej siedziby przy placu Wolności 2, gdzie działa do dziś.
Obecnie w zbiorach znajduje się ponad 30 000 eksponatów. Wiele z nich to unikatowe przedmioty z XIX i XX wieku, przekazane przez kolekcjonerów i osoby prywatne z całej Polski. Muzeum stale rozwija kolekcję, dokumentując historię zabaw i dzieciństwa w Polsce.
Jakie wystawy można zobaczyć?
Stała ekspozycja obejmuje kilka działów tematycznych. Wśród nich szczególną uwagę zwraca kolekcja lalek – od porcelanowych i celuloidowych po współczesne Barbie i lalki regionalne w tradycyjnych strojach. W innej części znajdują się samochodziki, kolejki, gry planszowe i modele z czasów PRL-u. Dla miłośników techniki przygotowano dział z zabawkami mechanicznymi i interaktywnymi.
Część wystaw jest interaktywna – odwiedzający mogą zagrać w dawne gry, ułożyć klocki, uruchomić miniaturowe kolejki lub obejrzeć bajki z projektora. Co roku organizowane są także ekspozycje czasowe, poświęcone m.in. klockom LEGO, misom pluszowym, filmom animowanym czy polskim producentom zabawek. Muzeum współpracuje z ośrodkami z całej Europy, m.in. z Czech, Niemiec i Włoch.
Jak wygląda zwiedzanie?
Zwiedzanie odbywa się w sposób swobodny – bez wyznaczonej trasy. Średni czas wizyty to 60–90 minut. Dzieci najczęściej zatrzymują się przy działach interaktywnych i wystawie klocków, dorośli przy zabawkach z własnego dzieciństwa. W weekendy odbywają się warsztaty kreatywne i pokazy filmów animowanych z dawnych lat.
Na parterze znajduje się sklepik muzealny, gdzie można kupić repliki starych zabawek i książki o historii gier dziecięcych. Obok działa również mała kawiarnia z lodami i napojami. W sezonie letnim muzeum organizuje wydarzenia plenerowe, w tym „Dzień Dziecka przez pokolenia” oraz „Zabawkową Noc w Muzeum”.
Dlaczego warto odwiedzić to miejsce?
Muzeum Zabawek i Zabawy to nie tylko wystawa – to emocjonalna podróż do wspomnień z dzieciństwa. Dzieci mogą poznać zabawki, które bawiły ich rodziców i dziadków, a dorośli z sentymentem przypominają sobie czasy bez smartfonów i tabletów. Ekspozycje są kolorowe, różnorodne i przystępne dla każdej grupy wiekowej.
To także ciekawy punkt na mapie Kielc dla turystów z dziećmi. Po wizycie można spacerem dojść do pobliskiego Wzgórza Zamkowego z Pałacem Biskupów Krakowskich lub odpocząć w Parku Miejskim im. Staszica. Muzeum współtworzy tzw. „Szlak Rodzinny Kielc” – zestaw atrakcji edukacyjnych i kulturalnych dla najmłodszych.
Jakie atrakcje czekają na dzieci?
Największą popularnością cieszy się sala zabaw inspirowana dawnymi przedszkolami. Można tam budować z klocków, bawić się w sklep czy w teatrzyk. W okresie ferii i wakacji muzeum prowadzi cykle warsztatów, podczas których dzieci wykonują własne zabawki z papieru, drewna lub filcu. Organizowane są też zajęcia o ekologii i historii zabawki, prowadzone przez edukatorów muzealnych.
Dla grup szkolnych przygotowano specjalne scenariusze lekcji muzealnych, np. „Zabawki naszych dziadków” i „Jak powstaje lalka?”. W ofercie znajdują się również urodziny tematyczne oraz pokazy dawnych filmów rysunkowych.
Jak dojechać i ile kosztują bilety?
Muzeum znajduje się w centrum Kielc, przy placu Wolności 2. Od dworca PKP i PKS dzieli je około 10 minut spacerem. W pobliżu znajduje się przystanek autobusowy „Plac Wolności”. Parking dla samochodów osobowych mieści się przy ul. Ściegiennego.
Bilet normalny kosztuje 20 zł, ulgowy 15 zł. W każdą niedzielę wstęp jest bezpłatny. Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli: latem w godzinach 10:00–18:00, zimą do 16:00. Aktualne informacje o wystawach i warsztatach można znaleźć na stronie muzeumzabawek.eu.
Jakie ciekawostki warto znać?
W zbiorach znajduje się jedna z najstarszych polskich lalek – gliniana figurka z XIX wieku, znaleziona w okolicach Sandomierza. Innym cennym eksponatem jest blaszany samochodzik marki „Syrena” z lat 60., który był produkowany w Polsce w ograniczonej liczbie egzemplarzy. Część zabawek pochodzi z warsztatów więziennych i zakładów pracy chronionej z okresu PRL-u.
Muzeum posiada także archiwum fotografii dziecięcych z XX wieku, zebranych podczas ogólnopolskiego projektu „Zabawka z dzieciństwa”. Zgromadzono tam ponad 12 000 zdjęć i wspomnień przesłanych przez internautów z całego kraju.
Najczęstsze pytania
Czy Muzeum Zabawek i Zabawy jest odpowiednie dla dorosłych?
Tak, ekspozycje są tworzone z myślą o wszystkich pokoleniach. Dorośli znajdą tu zabawki z lat 60.–90., które często pamiętają z dzieciństwa.
Czy można robić zdjęcia w muzeum?
Tak, fotografowanie jest dozwolone bez lampy błyskowej. Warto zachować ostrożność przy gablotach z zabytkowymi eksponatami.
Czy w muzeum działa sklep z pamiątkami?
Tak, przy wejściu znajduje się sklepik z miniaturkami zabawek, książkami i gadżetami edukacyjnymi.
Czy muzeum jest dostępne dla wózków dziecięcych?
Tak, budynek posiada windę i podjazd. Obsługa pomaga w przemieszczaniu się między poziomami.
Czy muzeum organizuje zajęcia dla szkół?
Tak, codziennie odbywają się warsztaty i lekcje muzealne dostosowane do wieku uczniów. Rezerwacje przyjmowane są telefonicznie i przez formularz online.
Źródła
- Oficjalna strona Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach
- Kielce.travel – przewodnik turystyczny po Kielcach
- Zabytek.pl – opis obiektu
- M. Szymańska, Historia polskiej zabawki XX wieku, Warszawa 2015
- A. Kozłowska, Dzieciństwo w PRL-u. Zabawki, gry, wspomnienia, Kraków 2021
- Zdjęcie główne: Autorstwa Grzegorz Pietrzak (user Vindicator) – Praca własna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1178970
